Guar Gum Nedir?

Guar Gum, guar fasulyesi ad─▒ verilen ÔÇťCyamopsis tetragonolobusÔÇŁ baklagilin kabuklar─▒n─▒n ay─▒klanmas─▒, ├Â─č├╝t├╝lmesi ve ay─▒klanmas─▒ ile elde edilir. Guar zamk─▒, guaran olarak da adland─▒r─▒l─▒r.

 

Haz─▒rlayan: Diyetisyen Deniz Hazar T├╝rk

Guar gum nedir?

Guar zamk─▒ d├╝┼č├╝k kalorili, ├ž├Âz├╝n├╝r liflerden olu┼čan bir karbonhidrat t├╝revidir. Protein i├žeri─či %5-6 aras─▒nda de─či┼čebilir. Lifli yap─▒s─▒ ile stabilize edici, koyula┼čt─▒r─▒c─▒ bir k─▒vama sahiptir. Suda ├ž├Âz├╝nerek, g─▒da ├╝r├╝nlerini kal─▒nla┼čt─▒rabilen ve ba─člayabilen bir jel olu┼čturdu─ču i├žin g─▒da end├╝strisinde k─▒vam artt─▒r─▒c─▒ ve dengeleyici olarak kullan─▒l─▒r.

├ľzellikle glutensiz f─▒r─▒n ├╝r├╝nleri, hindistan cevizi ve badem s├╝tleri, yo─čurtlar, ├žorbalar, lif takviyeleri ve v├╝cut losyonlar─▒ gibi ├╝r├╝nlerin i├žeri─činde guar zamka rastlayabilirsiniz.

├ç├Âz├╝nebilir Lif Guar Gum

├ç├Âz├╝nebilir lifler, sindirim sistemimiz taraf─▒ndan do─črudan sindirilemeyen, ancak kal─▒n ba─č─▒rsaktaki yararl─▒ bakteriler taraf─▒ndan besin olarak kullan─▒larak, sa─čl─▒─č─▒m─▒z i├žin faydal─▒ olan k─▒sa zincirli ya─č asitleri gibi besin bile┼čenlerinin ├╝retilmesini sa─člayan liflerdir.

Guar Zamk─▒n V├╝cudumuzdaki Etkileri Nelerdir?

Guar zamk, ├ž├Âz├╝nebilir lif yap─▒s─▒ ile sindirim sisteminden b├╝y├╝k miktarda s─▒v─▒y─▒ emer. Bu etkisi ile, kan ┼čekeri ve kolesterol seviyelerini dengelemeye yard─▒mc─▒ olur.

Y├╝ksek lif i├žeren diyet takviyelerinde guar zamktan faydalan─▒l─▒r. Sindirim sistemindeki suyu ┼či┼čirerek ve emerek i┼čtah─▒n─▒z─▒ azaltmaya yard─▒mc─▒ olabilece─či belirtilir.

Guar Zamk ve Diyet Takviyeleri

Guar zamk─▒n ├ž├Âz├╝n├╝r lif yap─▒s─▒n─▒n beslenmenin baz─▒ faydalar─▒ olsa da, y├╝ksek dozlarda baz─▒ sorunlara neden olabilece─čini konusunda sizleri yaz─▒n─▒n ba┼č─▒nda uyarmak isterim.

1990'larda┬á AmerikaÔÇÖda piyasa s├╝r├╝len "Cal-Ban 3,000" adl─▒ bir zay─▒flama ilac─▒ doygunluk ve kilo kayb─▒n─▒ te┼čvik etmek i├žin midede boyutunun 10-20 kat─▒na kadar ┼či┼čebilen b├╝y├╝k miktarda guar zamk i├žeriyordu (1). Ancak bu yemek borusu ve ince ba─č─▒rsa─č─▒n t─▒kanmas─▒ ve hatta baz─▒ durumlarda ├Âl├╝m dahil olmak ├╝zere ciddi sorunlara neden oldu. Bu yan etkilere, ├žo─ču g─▒da ├╝r├╝n├╝nde bulunan miktardan ├žok daha y├╝ksek olan guar zamk dozlar─▒n─▒n neden oldu─ču d├╝┼č├╝n├╝lmekte.

G├╝ncel ara┼čt─▒rmalarda, g├╝nde 15 grama kadar olan dozlarda ├Ânemli bir yan etki bulunmad─▒─č─▒ belirtmekte (2). Yan etkileri genellikle gaz, ishal, ┼či┼čkinlik ve kramplar gibi hafif sindirim semptomlar─▒n─▒ olarak kay─▒t edilmi┼č. Bu rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒zdan herhangi biri g├Âzlemlenir ise ├╝r├╝n├╝ kullanmay─▒ b─▒rak─▒n.

      Guar Gum Nedir?

Guar Zamk─▒n 5 Faydas─▒:

1) Tok hissetmenize yard─▒mc─▒ Olur

Guar zamk─▒n yemekten sonra tok hissetmenize yard─▒mc─▒ olmas─▒n─▒n nedeni, ba─č─▒rsaktaki viskoziteyi art─▒rarak, karbonhidratlar─▒n daha yava┼č emilmesini sa─člamas─▒ ve safra ├╝retimini uyarmas─▒d─▒r. Bu ├Âzelli─či ile lif takviyeleri, m├╝shiller ve g─▒da ├╝r├╝nlerinin i├žeri─činde kullan─▒l─▒r.

Ara┼čt─▒rmalar, guar zamk─▒n toklu─ču art─▒rmaya yard─▒mc─▒ olarak i┼čtah─▒ bask─▒layabilece─či, ┬ásindirimini yava┼člatt─▒─č─▒n─▒, kolesterol emilimini ve glisemik indeksini d├╝┼č├╝rmeye yard─▒mc─▒ olabilece─čini belirtmekte (3).

     

Tok hissetmek

2) Kan ┼čekeri ve kolesterol seviyelerini dengelemeye yard─▒mc─▒ olur

Guar zamk kullan─▒m─▒n─▒n pre-diyabet, diyabet, kalp hastal─▒─č─▒ ve y├╝ksek kolesterol rahats─▒zl─▒klar─▒ olan bireylerde faydalar─▒ olabilir. ├ç├Âz├╝n├╝r lif t├╝ketmenin kolesterol seviyelerini d├╝┼č├╝rmeye yard─▒mc─▒ olur.

Guar gum ile yak─▒ndan ili┼čkili olan glucomannan; ara┼čt─▒rmalarda toplam kolesterol, LDL kolesterol, trigliseritler ve hatta v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒n─▒ olumlu y├Ânde etkiliyor g├Âr├╝nmektedir (4).

Suda ├ž├Âz├╝n├╝r diyet lifi t├╝r├╝ olarak, di─čer liflerin yapt─▒─č─▒ gibi ├žal─▒┼č─▒r (psyllium, hindiba veya in├╝lin lifi gibi). Guar zamk─▒n bir di─čer etkisi, mide bo┼čalmas─▒n─▒ yava┼člatarak, yemekten sonra ince ba─č─▒rsakta ┼čeker emilimini azaltmas─▒d─▒r. Bu etkisi ile de pre-diyabet ve diyabet hastalar─▒ i├žin yararl─▒ etkileri olabilir.

     

Kolesterol nedir?

3) Kab─▒zl─▒─č─▒n ├Ânlenmesine yard─▒mc─▒ olur

Guar, ba─č─▒rsaklarda su tutarak d─▒┼čk─▒ olu┼čturmaya yard─▒mc─▒ oldu─ču i├žin, m├╝shil takviyeleri/i├žecek form├╝llerinde yayg─▒n olarak kullan─▒lan bir bile┼čendir. D├╝zenli ba─č─▒rsak hareketlerini desteklemeye yard─▒mc─▒ olur. Kab─▒zl─▒k veya ishal ile ilgili semptomlar─▒n tedavisinde yard─▒mc─▒ rol oynar.

4) Glutensiz unlu mam├╝ller olu┼čturmaya yard─▒mc─▒d─▒r

Guar zamk─▒ genellikle glutensiz tariflerde ve unlu mamullerde s─▒k kullan─▒lan ba─člay─▒c─▒ ajand─▒r. Su ve havay─▒ stabilize ederek, glutensiz hamurlar─▒n da─č─▒t─▒lmas─▒na veya ufalanmas─▒n─▒ ├Ânler. Guar zamk glutensiz gevrek, kek, pizza hamuru veya ekmek gibi g─▒dalara gevreklik veya esneklik katman─▒za yard─▒mc─▒ olur.

5) ─░├žeriklerin ayr─▒lmas─▒n─▒ ├Ânler

Dondurma, badem s├╝t├╝ veya hindistan cevizi gibi daha ince malzemelerin (su gibi) daha kal─▒n malzemelerle (hindistan cevizi kremas─▒ veya ya─č─▒ gibi) e┼čit ┼čekilde bir arada tutulmas─▒na yard─▒mc─▒ olur.

Probiyotik a├ž─▒s─▒ndan zengin ev yap─▒m─▒ kefir veya yo─čurt yaparken, k─▒vam─▒ koyula┼čt─▒rmak ve homojenli─čini korumak i├žin guar zamk─▒ yard─▒mc─▒ olabilir.

Guar sak─▒z─▒ kullan─▒rken dikkat edilmesi gerekenler:

  • Y├╝ksek kaliteli, ince toz haline getirilmi┼č ve organik olan guar markalar─▒n─▒ tercih edin.
  • Guar sak─▒z─▒n─▒n so─čuk g─▒dalarda (dondurma veya pasta dolgular─▒ gibi) pi┼čmi┼č tariflerde kullan─▒lmas─▒n─▒ tavsiye edilir.
  • Y├╝ksek asitli (narenciye veya limon suyuyu i├žeren) tariflerde dokusunu kaybetmesine neden olabilece─či i├žin guar kullan─▒lmas─▒ ├Ânerilmez.
  • Soya alerjisi olan ve guar fasulyesine ├žok y├╝ksek oranda maruz kalan bireylerin guar zamka kar┼č─▒ alerjik bir duyarl─▒l─▒k olu┼čturdu─ču bulunmu┼čtur.

           

Guar sak─▒z─▒

Guar Zamk─▒n Olas─▒ Yan Etkileri:

Y├╝ksek dozlarda guar t├╝ketildi─činde ├žok h─▒zl─▒ bir ┼čekilde toplan─▒r ve s─▒v─▒ ile birle┼čtirildi─činde kontrol edilmesi zor olabilir. ├çok y├╝ksek dozlarda (├žo─ču ├╝r├╝nde ve/veya takviyede bulunandan ├žok daha y├╝ksek), pulmoner emboli, yemek borusu y─▒rt─▒lmas─▒, ince ba─č─▒rsak t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ ve l├╝men t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ gibi ciddi yan etkilerle ili┼čkilendirilmi┼čtir. Her g─▒da katk─▒ maddesi gibi, guar sak─▒z─▒n─▒ da az miktarda kontroll├╝ t├╝ketmenizi ├Âneririm.

Kaynak├ža:

 

  1. PMID: 1329494.
  2. DOI: 1093/ajcn/39.6.911
  1. DOI: 10.1079/bjn19840075
  2. DOI: 10.1093/ajcn/88.4.1167

 

Haz─▒rlayan: Diyetisyen Deniz Hazar T├╝rk

Yorum yap─▒n

Yorumlar─▒n yay─▒nlanabilmesi i├žin onaylanmas─▒ gerekti─čini l├╝tfen unutmay─▒n