Pulsating Leaf

Ketojenik Beslenme Nedir?

Yeti┼čkin bir insan v├╝cudunun ana enerji kayna─č─▒ karbonhidratlard─▒r. Ketojenik beslenmede ise karbonhidrat al─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rland─▒r─▒p, v├╝cudun enerji kayna─č─▒ olarak ya─člar─▒ kullanmas─▒ prensibine dayan─▒r. ├ľzetle ketojenik diyet; Y├╝ksek oranda ya─č, d├╝┼č├╝k karbonhidrat ve yeterli protein i├žeren bir diyet ├že┼čididir.

K─▒s─▒tl─▒ karbonhidrat al─▒m─▒ v├╝cutta k─▒s─▒tl─▒ karbonhidrat ve y├╝ksek ya─č i├žeri─činden dolay─▒ metabolizmada keton cisimciklerinin ortaya ├ž─▒kmas─▒n─▒ ve kullan─▒lmas─▒n─▒ sa─člar. Ketojenik diyet ilk kez 1920 y─▒l─▒nda AmerikaÔÇÖda Dr. Wilder taraf─▒ndan diren├žli epilepsi hastalar─▒ denilen ilaca ra─čmen kontrol alt─▒na al─▒namayan epilepsi hastalar─▒na uygulanm─▒┼čt─▒r.[1]

Ketojenik diyet, g├╝n├╝m├╝zde bir├žok hastal─▒─č─▒n tedavisinde ve zay─▒flama ama├žl─▒ yayg─▒n olarak kullan─▒lmaktad─▒r. Doktor ve Diyetisyen e┼čli─činde uygulanmas─▒ gereken ├Âzel bir beslenme ┼čeklidir.

Haz─▒rlayan: Diyetisyen┬á┼×evval Beyza Kulaks─▒z

Ketojenik Beslenme Nedir?

 

Ketojenik Diyet Nas─▒l Etki Eder?

─░nsan beyninde glukoz ba┼čl─▒ca enerji kayna─č─▒d─▒r, ancak 24-36 saatlik┬á a├žl─▒k┬á sonunda┬á v├╝cuttaki glukoz┬á depolar─▒┬á (kas┬á ve┬á karaci─čerdeki┬á glikojen) t├╝kenir. V├╝cut┬á┬á protein┬á┬á y─▒k─▒m─▒n─▒┬á┬á ├Ânlenmek amac─▒yla otomatik olarak┬á depolad─▒─č─▒┬á ya─člar─▒ kullanmaya┬á┬á ba┼člar.[2] Ya─č┬á┬á asitlerinin belli i┼člemler sonucunda karaci─čerde keton cisimciklere d├Ân├╝┼čt├╝r├╝l├╝rler ve b├Âylelikle keton cisimcikleri v├╝cudumuz i├žin enerji elde edilmek ├╝zere kullan─▒lmaya ba┼član─▒r. S├╝per yak─▒t olarak adland─▒r─▒lan keton cisimcikleri glukoza k─▒yasla daha fazla adenozin trifosfat (ATP) ├╝retmekte; b├Âylece v├╝cudun enerji a├ž─▒─č─▒ s─▒ras─▒nda bile verimli yak─▒t ├╝retimini s├╝rd├╝rmesi sa─članmaktad─▒r.[3] Keton cisimciklerinin serbest radikal hasar─▒n─▒ azaltma ve antioksidan kapasitesini art─▒rma ├Âzellikleri de bulunmaktad─▒r.

Ketojenik Diyet ├çe┼čitleri Nelerdir?

Ketojenik oran, diyet i├žeri─čindeki ya─č─▒n, protein ve karbonhidrat toplam─▒na oran─▒ olarak hesaplanmaktad─▒r. Klasik ketojenik diyet 4:1ÔÇÖlik bir makro besin oran─▒ndan olu┼čur. Ya┼č, protein gereksinimi, bireysel tolere edilebilirlik, ketozis seviyesine ba─čl─▒ olarak 3:1, 2:1 ya da 1:1 gibi daha d├╝┼č├╝k oranlar kullan─▒labilir. Ketojenik diyet, i├žerdi─či y├╝ksek ya─č nedeniyle tolere edilebilirli─či zor olan bir diyet oldu─čundan dolay─▒ tolere edilebilirli─či ve lezzeti artt─▒rmak i├žin orta zincirli trigliserit (MCT) diyeti, modifiye Atkins diyeti ve d├╝┼č├╝k glisemik indeks tedavisi geli┼čtirilmi┼čtir.[4]

Ketojenik Diyeti Kimler Uygulayabilir?

Ketojenik diyet g├╝n├╝m├╝zde Diren├žli Epilepsi Hastal─▒klar─▒, Alzheimer, Parkinson, Polikistik Over Sendromu (PKOS) ve Obezite hastal─▒klar─▒nda Doktor takipli, Diyetisyen e┼čli─činde uygulanmal─▒d─▒r.

Ketojenik Diyet Kimler Taraf─▒ndan Uygulanmamal─▒d─▒r?

  • Karaci─čer, B├Âbrek ve pankreas hastal─▒─č─▒ olan ki┼čiler
  • Yeme bozuklu─ču ya┼čayan ki┼čiler
  • Tiroit hastal─▒─č─▒ olan ki┼čiler
  • Safra kesesiyle ilgili hastal─▒klar─▒ olan ki┼čiler

Ketojenik Diyetin Sa─čl─▒─ča Yararlar─▒

Proteinlerin doygunluk etkisinin daha fazla olmas─▒, i┼čtah─▒ d├╝zenleyen hormonlar─▒n ├╝zerindeki etkilerinden dolay─▒ i┼čtah─▒ azalt─▒r. Ya─č yak─▒m─▒n─▒ artt─▒r─▒r.[5]

Diren├žli Epilepsi Hastal─▒─č─▒ndan t─▒bbi beslenme tedavisi olarak kullan─▒l─▒r. Hong ve arkada┼člar─▒n─▒n yapt─▒─č─▒ bir ├žal─▒┼čmada 2010 y─▒l─▒nda yay─▒nlanan ├žal─▒┼čmalar─▒nda 104 s├╝t ├žocu─ču spazml─▒ hastan─▒n alt─▒ ayl─▒k diyet d├Âneminde %64ÔÇÖ├╝nde, n├Âbet s─▒kl─▒─č─▒n─▒n %50ÔÇÖden fazla azald─▒─č─▒n─▒, hastalar─▒n %34ÔÇÖ├╝n├╝n ise n├Âbetsiz kald─▒─č─▒n─▒ bildirmi┼člerdir.[6]

Ketojenik Diyetin PKOSÔÇÖ lu kad─▒nlarda v├╝cut a─č─▒rl─▒─č─▒ ve ya─č y├╝zdesinde, ins├╝lin direncinde, kan lipitlerinde ve hormonlarda belirgin iyile┼čme sa─člad─▒─č─▒, k─▒s─▒rl─▒k (infertilite) geli┼čen kad─▒nlar─▒n bir k─▒sm─▒n─▒n gebe kalabildi─či g├Âzlenmi┼čtir. Yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar Ketojenik Diyetin a─č─▒rl─▒k kayb─▒ sa─člad─▒─č─▒n─▒ ve bu kayb─▒n PKOSÔÇÖ lu kad─▒nlarda metabolik belirte├žleri iyile┼čtirdi─čini g├Âstermektedir.[7]

Ketojenik Diyetin Sa─čl─▒─ča Zararlar─▒

Ketojenik diyetin olumsuz yan etkileri k─▒sa ve uzun s├╝reli olarak ikiye ayr─▒lmaktad─▒r. En yayg─▒n ve nispeten k─▒sa s├╝reli olarak g├Âr├╝len yan etkiler: yorgunluk, ba┼č a─čr─▒s─▒, ba┼č d├Ânmesi, uykusuzluk, bulant─▒, kusma, kab─▒zl─▒k, letarji, asidoz ve hipoglisemi gibi belirtilerdir. Uzun s├╝reli yan etkileri aras─▒nda ise dislipidemi, artm─▒┼č trigliserit seviyeleri, ┼čiddetli hepatik steatoz, hipoproteinemi, vitamin ve mineral eksiklikleri, kalp kas─▒ hastal─▒klar─▒ ve b├Âbrek ta┼č─▒ olu┼čumu yer almaktad─▒r.[8]

Ketojenik Beslenmeyle Sa─čl─▒kl─▒ Zay─▒flamak M├╝mk├╝n m├╝?

Sa─čl─▒kl─▒ yeti┼čkinler taraf─▒ndan bilin├žsiz bir ┼čekilde uyguland─▒─č─▒nda, uzun vadede bir├žok sa─čl─▒k sorunlar─▒ olu┼čturdu─čundan dolay─▒ mutlaka uzmanlar taraf─▒ndan takip edilmelidir. Uzman taraf─▒ndan gerekli g├Âr├╝ld├╝─č├╝ durumlarda, do─čru bir diyet ├Âr├╝nt├╝s├╝yle birlikte zay─▒flama ama├žl─▒ k─▒sa s├╝reli olarak planlanabilir.

Ketojenik Diyet ve Ba─č─▒rsak Mikrobiyotas─▒

Tagliabue ve arkada┼člar─▒, ketojenik diyet ile ├╝├ž ay s├╝resince tedavi edilen hastalarda, ├žal─▒┼čma ├Âncesi ve sonras─▒ d─▒┼čk─▒ mikrobiyota kompozisyonlar─▒n─▒ kar┼č─▒la┼čt─▒rd─▒klar─▒ ara┼čt─▒rmada; mikrobiyotada ba─č─▒rsak iltihab─▒n─▒n alevlenmesinde rol alan Desulfovibrio spp isimli bakteride art─▒┼č oldu─čunu g├Âstermi┼člerdir.[9] Ketojenik diyet s─▒ras─▒nda sa─čl─▒─ča yarar sa─člayan liflerin azalmas─▒ sebebiyle, diyetin ba─č─▒rsak mikrobiyotas─▒ ├╝zerindeki etkisi olumlu olarak g├Âr├╝lmemektedir.

ketojenik diyet

Ketojenik Diyette Hangi Besinler Kullan─▒labilir?

1.) Deniz ├╝r├╝nleri(Bal─▒k ve Kabuklu deniz ├╝r├╝nleri)

Vitamin ve minerallerce zengin, karbonhidrat├ža ├žok az olan g─▒dalard─▒r. Omega-3 ya─č asitlerince zengindir. Haftada 2 kez t├╝ketilmesi ├Ânerilmektedir.

2.) Avokado

Ketojenik beslenme modeline uygun bir g─▒dad─▒r ve lif bak─▒m─▒ndan zengindir. ─░├žeri─čindeki sa─čl─▒kl─▒ ya─člar, vitaminler ve mineraller i├žerdi─činden dolay─▒ t├╝ketimi te┼čvik edilir. T├╝ketirken porsiyon kontrol├╝ yap─▒lmas─▒ ├Ânemlidir.┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á┬á

3.) K─▒rm─▒z─▒ Et ve Tavuk

K─▒rm─▒z─▒ et i├žeri─činde g├Âr├╝nmeyen ya─člar bulundurmas─▒ndan dolay─▒ ketojenik beslenmeye uygun olarak belirtilen besinlerden biridir. Proteince zengin olmas─▒ ve i├žeri─čindeki karbonhidrat oran─▒n─▒n d├╝┼č├╝kl├╝─č├╝ de ketojenik beslenmeye uygun olmas─▒nda etkilidir.

4.) Hindistan cevizi ya─č─▒

Ketojenik beslenmede orta zincirli trigliseridleri (MCT)┬á i├žerir. Orta zincirli ya─č asitleri, karaci─čerde keton cisimciklerine d├Ân├╝┼č├╝rler. Ketojenik beslenme de enerji olarak keton cisimcikleri kullan─▒ld─▒─č─▒ndan hindistan cevizi ya─č─▒ ├Ânerilen bir besindir.

                    

ketojenik diyet nedir

Ketojenik Cevizli Kek Tarifi

 Malzemeler :

  • 3 adet yumurta
  • ┬Ż su barda─č─▒ tatland─▒r─▒c─▒,
  • 100 gr tereya─č─▒ (oda s─▒cakl─▒─č─▒nda yumu┼čam─▒┼č),
  • 1 su barda─č─▒ badem s├╝t├╝,
  • 1 adet rendelenmi┼č limon kabu─ču,
  • 1 su barda─č─▒ kavrulmu┼č ceviz i├ži,
  • 2 su barda─č─▒ hindistan cevizi unu,
  • 1 tatl─▒ ka┼č─▒─č─▒ vanilya ├Âz├╝t├╝,
  • 1 paket kabartma tozu.

Ketojenik Cevizli Kek Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

  1. Yumurtalar─▒, tatland─▒r─▒c─▒ ile k├Âp├╝k k├Âp├╝k oluncaya kadar ├ž─▒rp─▒n.
  2. Tereya─č─▒n─▒ koyup krem doku olana kadar ├ž─▒rpmaya devam edin.
  3. ┼×imdi, badem s├╝t├╝, rendelenmi┼č limon kabu─ču ve vanilya ├Âz├╝t├╝n├╝ ilave edip tekrar ├ž─▒rp─▒n.
  4. Kabartma tozunu kar─▒┼č─▒ma ekleyin.
  5. Hindistan cevizi ununu azar azar ilave edip g├╝zelce kar─▒┼čt─▒r─▒n.
  6. Ceviz i├žlerini kabaca k─▒r─▒p, hamura ekleyip nazik├že kar─▒┼čt─▒r─▒n.
  7. Kek kal─▒b─▒n─▒ tereya─č─▒ ile ya─člay─▒p Ketojenik Cevizli Kek harc─▒n─▒ bo┼čalt─▒n.
  8. ├ľnceden ─▒s─▒t─▒lm─▒┼č 170 derece f─▒r─▒nda 40 dakika kadar pi┼čirin.

 

Ketojenik cevizli kek tarifi

 

[1] Masood, W., Uppaluri, K.R. (2018). Ketogenic Diet. StatPearls.

[2] ├çetin, B., K├Âksal, G., ├çelik, F., & Top├žu, M. (2013). Epilepsi hastas─▒ ├žocuklarda ketojenik diyetin epileptik n├Âbet say─▒s─▒ ├╝zerine etkisi.┬áBeslenme ve Diyet Dergisi,┬á41(1), 27-34.

[3] AKBAY, G. D. PKOS'ta Ketojenik Beslenmenin Etkileri.┬áCumhuriyet ├ťniversitesi Sa─čl─▒k Bilimleri Enstit├╝s├╝ Dergisi,┬á6(2), 93-102.

[4] K├╝├ž├╝k, S. C., & YIBAR, A. (2021). Pop├╝ler Diyet Ak─▒mlar─▒n─▒n V├╝cut A─č─▒rl─▒─č─▒ ve Sa─čl─▒k ├ťzerine Etkileri.┬áAkademik G─▒da,┬á19(1), 98-107.

[5] Paoli, A. (2014). Ketogenic Diet for obesity: Friend or foe? International Journal of Environmental Research and Public Health, 11(2), 2092-2107.

[6] Hong AM, Turner Z, Hamdy RF, Kossoff EH. Infantile spasms treated with the ketogenic diet: prospective single-center experience in 104 consecutive infants. Epilepsia 2010; 51: 1403-7.

[7] Gambineri A, Patton L, Vaccina A, Cacciari M, Cavazza C, Pagotta U (2006) Treatment with flutamide, metformin and their combination added to a hypocaloric diet in ower-weight obese women with PCOS: a randomised, 12- month, placebo-controlled study. J Clin Endocrinol Metab (91): 3970ÔÇô80.

[8] Gupta, L., Khandelwal, D., Kalra, S., Gupta, P., Dutta, D., Aggarwal, S. (2017). Ketogenic diet in endocrine disorders: Current perspectives. Journal of Postgraduate Medicine, 63(4), 242-251.

[9] LINDEFELDT, Marie, et al. The ketogenic diet influences taxonomic and functional composition of the gut microbiota in children with severe epilepsy. npj Biofilms and Microbiomes, 2019, 5.1: 1-13.

 

Yorum yap─▒n

Yorumlar─▒n yay─▒nlanabilmesi i├žin onaylanmas─▒ gerekti─čini l├╝tfen unutmay─▒n